Ulloq manna tikillugu Siumup Siulittaasoqarfiup aalajangiinera tamanut ammasumik isornartorsiornaveersaarsimagaluarpaa. Kisiannili septemberip aappaani 2026-imi ersarissumik tunngaviusumik akerliliinigut Siulittaasoqarfimmut toqqaannartumik ingerlatissimasagut, ulloq manna tikillugu suli akissuteqarfigineqanngillat. Taamaatut iliornitsinnut aamma tunngaviuvoq Siulittaasoqarfimmut ataqqinnilluta aammalu immikkut ittumik annertuumik akisussaaffeqarnera minnerunngitsumillu Inatsisartut suleriaasiat ataqqillutigu Siumumiit sulinerput ingerlattaratsigu. Tassanimi ilaatigut aamma allassimammat Inatsisartut sulinerat ilaasortallu pisinnaatitaaffii illersorneqartussaasut. Siumut suli akissutisisimanngilaq – tamannalu uagutsinnut tupaallaataanngilaq, allakkagut eqqortumik tunngaveqarluartut akiuminaassimassaqimmata.
Illuatungaanilu Inatsisartut Siulittaasuata tusagassiorfiit aqqutigalugit nalunaaruteqaqqimmat, Siumup erseqqissaanissaa pisariaqalerpoq, ilaasortat tamarmik suli siunnersuuteqarnissamut periarfissaqartut siulittaasoq allammat.
Tamanna Siumup apeqqusersimanngilaa. Ajornartorsiutaasorli tassaavoq siunnersuutinik tunniussinissamut piffissaliussap naareernerata kingorna Siulittaasoqarfiup piffissaq eqqorlugu aammalu piumasaqaatinut angummattut tunniunneqarsimasut, aalajangiiffigisassatut siunnersuutit qanoq amerlatigisut UKA2026-imi suliarineqarsinnaanersut killilersimammagit, partiillu akornanni agguaassinermi D’Hondtip periaasia atorneqarnissaa aaliangersimallugu.
Siumut piffissaliussaq nallertinnagu aalajangiiffigisassatut siunnersuutinik 25-nik tunniussivoq. Ilisimatinneqarpugulli siunnersuutit 9-t piumasaqaatinik naammassinnisut, kiisalu 3-it annikitsumik iluarsineqarpata piumasaqaatinik aamma naammassinnissasut. Tassa Siumup siunnersuutit 12-it piumasaqaatinik naammassinneqarsimasut angummaffigilerpai.
Taamaakkaluartoq Siumut Siulittaasorfimmiit allagarsivoq UKA2026-imi aalajangiiffigisassatut siunnersuutit annerpaamik 5-iinnaat oqaluuserisassanut nutaatut ilanngunneqarsinnaassasut.
Taamaattumik apeqqut tunngaviusoq suli akineqanngilaq: Inatsisartut Suleriaasianni sumi aalajangersargaqarpa piffissaq eqqorlugu aammalu piumasaqaatit naapertorlugit tunniunneqarsimasut aalajangiiffigisassatut siunnersuutit partiit angissusaat aallaavigalugu (D’Hondtip periaasia tunngavigalugu) taamaallaat oqaluuserineqarsinnaalersinnaasut?
Tamat oqartusaaqaataanerani malittarisassat ikerinnakkut allanngortinneqarsinnaaleramik? Sulinissatsinni suli ilungersunarnerulersinneqarpoq allannguniarnermi Suleriaaseq pillugu Ataatsimiititaliap ataasiarluniluunniit periutsip matumani nutaap atuutilersinnginnerani akuutinneqanngimmat aamma peqataatinneqarsimanngimmat, naak partiit tamarmik – Siumut ilanngullugu – ataatsimiititaliami tassani sinniisuutitaqaraluartut.
Inatsisartunut ilaasortat parlamentariskimik pisinnaatitaaffii pineqartillugit malittarisassanillu taamak pingaaruteqartigisuni allannguisoqassatillugu, tamakku allaffissornikkut aalajangiinerinnakkut allanngortinniarneqarsinnaanngillat. Suleriaatsit aammalu malitassat allanngorteriarlugit kingorna illersorniarneqarsinnaanngillat aamma allatut nassuiarneqartariaqanngillat.
Tamatuma saniatigut Siulittaasoqarfiup UKA2026-imi Naalakkersuisunut apeqqarissaarsinnaanerit atorneqassanngitsut aaliangersimanera ajorluinnarpoq.
Ineriartorneq nammineq ersarissumik oqaluttuarpoq: UKA2025: Apeqqarissaarnerit arfinillit. UPA2026-imi pingasut kiisalu maanna UKA2026-imi apeqqarissaarsinnaanerit nul.
Naliginnaasumik Naalakkersuisunut apeqqarissaartarnerit pingasunngornerit tamaasa nal. 10.00–11.00 ingerlanneqartarput, taamaattumillu Inatsisartut ullormut oqaluuserisassaannut nalinginnaasumik aatsaat nal. 11.00 aallartittarluni. Taamaattumik Siumup paasisinnaanngilluinnarpaa apeqqarissaartarnerit atorunnaarsinneqarnerat ullormut oqaluuserisassanut amerlanerusunut piffissaqartitsiniarnermik tunngavilersortoqarniarnera. Tamanna suli paasiuminaanneruvoq UKA2026 ullut 35-inik ataatsimiiffiusussaatillugu, UKA2025-imi 31-iusup aammalu UKA2024-mi 24-iullusuni.
Allaffissorneq annertunerusoq – Inatsisartut nakkutilliinerat annikinnerusoq. Apeqqarissaartarnerit peerneqarnerisa malitsigissavaat maanna Inatsisartunut ilaasortat Naalakkersuisut toqqaannartumik aperisinnaajunnaarmata aammalu ingerlaannaq akineqarsinnaanerannut periarfissaarumata. Tamatumallu kingunerisinnaavaa § 37 atorlugu allakkatigut apeqquteqarsinnaanissat amerlatserujussuarnissaat. Tassa Inatsisartuni aammalu Naalakkersuisoqarfinni allaffissornermik sulinerat annertunerulissaaq aammalu allaffissornermut nukinnik amerlanerusunik atuiffiulissalluni. Taamatuttaaq Inatsisartut toqqaannartumik Naalakkersuisut sulinerannik nakkutilliisinnaanerat annikillisinneqartussanngorluni.
Siumut UKA2026-imut apeqquteqaat aallaavigalugu oqallinnissanik siunnersuuteqarsimanngilaq. Taamaaliorniarnata toqqarparput illuatungiliuttutut aalajangiiffigisassatut siunnersuutit pingaarnerutikkatsigit. Politikkikkummi anguniakkatta timitalernissaat pissappat Inatsisartut siunnersuutinut taasisinnaallutik aammalu aalangiisinnaallutik pinissaannut nukigut atornerorusukkatsigit.
Taamaattumik Inatsisartuni sakkortuumik killilersuineq pisoq Siumup siunnersuutanut kisimi tunnganngilaq. Kisiannili Siumup Inatsisartoqarnerup illersorneqarinissaanik suleqqusinerivaa, tamatumanimi Inatsisartut killilersorniarneqarnerat, Suleriaaseq pillugu ataatsimiisitalimik akuutitsinnginneq kiisalu Naalakkersuisunut toqqaannaq apeqqarissaartoqarsinnaajunnaarnera, Siumup naliliinera naapertorlugu Inatsisartut sulinerannut innarliivoq aammalu tamat oqartussaaqataaneranik ajornartorsiummik annertoorujussuarmik pilersitsivoq.
Siulittaasoqarfiup siullertut Inatsisartut sulinissaannut atugassarititaasut aammalu ilaasortat parlamentariskimik pisinnaatitaaffii illersortussaavai – aamma Inatsisartut Naalakkersuisunik nakkutilliisussaatitaanerat allaffissornerinnakkut aporfilersorneqartussaanngilaq.
Taamaattumik Siumumiit tunngaviusumik apeqqutinut pingasunut pingaarutilinnut akissutissanik kissaateqarpoq:
- Killilersuinermut aammalu D’Hondtip periaasianik atuinermut tunngavik sumiippa?
- Suleriaatsimut Ataatsimiititaliaq sooq peqataatinneqarsimanngila?
- Naalakkersuisunullu apeqquteqarsinnaaneq sooq peerneqarpa? Uffalu Inatsisartut ullormut oqaluuserisassanik nalinginnaasumik suliaqarnissaasa avataani ingerlanneqartaraluartoq.
Siumup Siulittaasoqarfik aalajangiinerminik ersarissumik nassuaateqaqqullugu kaammattorpaa aammalu nalilersueqqittariaqartoq. Kiisalu Inatsisartut siulittaasoqarfiata partiit qanimut suleqatigalugit ingerlattariaqarpaa, ataasiaannarani maanna qulaaniit aaliangiisarneri suleqatiginnikkusussuseqaraluarnitsinnut qanillattuutaanneq ajormata.
Inatsisartunut ilaasortat pisinnaatitaaffii siunissami taamatut killilerneqassappata, tamanna ammasumik torersumik ingerlanneqartariaqarpoq, Inatsisartut Suleriaasianni erseqqissumik tunngaveqartumik aammalu Inatsisartut nammineq aalajangeeqataaffigisaannik – siunnersuutinik tunniussinissamut piffissaliussap naareernerani allanngortitsisoqarani aammalu allaffissornerinnakkut malittarisassanik allanngortitsinikkut pinnani.
Inatsisartut nunatsinni qinikkat qullersaraat oqartussaanerpaat aammalu inatsisiliortuullutik, Naalakkersuisullu sulinerannik nakkutilliisussaallutik. Siulittaasoqarfiup Inatsisartuni ilaasortat sulinerat illersorlugulu nukittorsartussaavaa – killilersornagu.